Αν έχετε ήδη μια πρώτη εικόνα για τη φόρτιση ηλεκτρικού αυτοκινήτου, το επόμενο βήμα είναι να καταλάβετε τη διάρκεια φόρτισης: πόσο γρήγορα γεμίζει η μπαταρία, από τι εξαρτάται και τι ισχύει στην πράξη στο σπίτι ή σε δημόσιους σταθμούς.
Σε αυτό το άρθρο θα μάθετε:
- τι σημαίνουν οι βασικοί τεχνικοί όροι όπως kW, kWh και AC/DC,
- ποιες είναι οι διαφορετικές ταχύτητες φόρτισης,
- ποιους παράγοντες να προσέξετε,
- και πώς να επιλέξετε τον κατάλληλο σταθμό φόρτισης για τις δικές σας ανάγκες.
Επεξήγηση βασικών όρων
Πριν δούμε τις ταχύτητες, ας εξηγήσουμε με απλά λόγια τους όρους που συναντάμε στη φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων:
- kW (κιλοβάτ) → Είναι η “ταχύτητα” με την οποία ρέει η ενέργεια. Τα kW δείχνουν την ισχύ φόρτισης, δηλαδή πόσο γρήγορα μεταφέρεται ενέργεια στην μπαταρία.
- kWh (κιλοβατώρα) → Είναι η ενέργεια που χωράει ή καταναλώνει η μπαταρία — όπως τα λίτρα ενός ρεζερβουάρ. Αν πούμε ότι η μπαταρία του αυτοκινήτου είναι ένα δοχείο, τότε τα kWh είναι το μέγεθός του: μια μπαταρία 50 kWh “χωράει” διπλάσια ενέργεια από μία των 25 kWh, άρα και περισσότερα χιλιόμετρα αυτονομίας.
- Ένταση (A) και Τάση (V) → Τα Volt (V) είναι σαν η “πίεση” που σπρώχνει το ρεύμα μέσα στο καλώδιο, ενώ τα Ampere (A) είναι η ποσότητα του ρεύματος που ρέει. Ο συνδυασμός τους μας δίνει την ισχύ (A × V = kW). Στην Ελλάδα το οικιακό δίκτυο έχει πάντα τάση 230 V.
- Εναλλασσόμενο (AC) και Συνεχές (DC) ρεύμα → Το εναλλασσόμενο ρεύμα (AC) είναι το ρεύμα που έχουμε σε όλα τα σπίτια, γραφεία και πόλεις. Οι μπαταρίες όμως δέχονται μόνο συνεχές ρεύμα (DC). Για αυτό, όταν φορτίζουμε με AC, το αυτοκίνητο χρησιμοποιεί έναν ενσωματωμένο μετατροπέα (OBC) για να το μετατρέψει σε DC. Αντίθετα, οι ταχυφορτιστές DC κάνουν αυτή τη μετατροπή από μόνοι τους και στέλνουν το ρεύμα απευθείας στην μπαταρία — γι’ αυτό είναι και πολύ πιο γρήγοροι.
- Μονοφασική και Τριφασική παροχή → Η μονοφασική παροχή είναι η πιο συνηθισμένη στα ελληνικά σπίτια και μπορεί να δώσει μέχρι 7,4 kW φόρτιση. Η τριφασική παροχή, που υπάρχει σε ορισμένα σπίτια ή επαγγελματικούς χώρους, επιτρέπει πολύ ταχύτερη φόρτιση – έως 22 kW.
Διάρκεια φόρτισης ανάλογα με τον τρόπο φόρτισης
Οι τρόποι φόρτισης χωρίζονται ανάλογα με τον τύπο παροχής και του φορτιστή:
Οικιακή πρίζα (σούκο) με φορητό φορτιστή
Είναι η πιο απλή αλλά και η πιο αργή λύση φόρτισης.
- Μια κοινή πρίζα στο σπίτι μπορεί να προσφέρει ισχύ περίπου 2,3 έως 3,7 kW, ανάλογα με την εγκατάσταση και το καλώδιο.
- Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 10–20 χιλιόμετρα αυτονομίας ανά ώρα φόρτισης, ή 10–20 ώρες για πλήρη φόρτιση μιας μπαταρίας 40–60 kWh.
- Αποτελεί προσωρινή λύση, κατάλληλη για περιστασιακή χρήση ή όταν βρίσκεστε σε μέρος χωρίς σταθμό φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Δεν συνιστάται για καθημερινή φόρτιση, γιατί η συνεχής χρήση σε υψηλά φορτία καταπονεί την πρίζα και μπορεί να οδηγήσει σε υπερθέρμανση.
Διαβάστε περισσότερα: αγορά φορητού φορτιστή ηλεκτρικών αυτοκινήτων
Σταθμός φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων AC (Wallbox)
Είναι ο πιο ενδεδειγμένος και ασφαλής τρόπος φόρτισης στο σπίτι ή στην εργασία.
- Μπορεί να είναι μονοφασικός (7,4 kW) ή τριφασικός (11–22 kW) και αντιστοιχεί περίπου σε 30–100 χλμ αυτονομίας ανά ώρα φόρτισης, ανάλογα με το αυτοκίνητο.
- Είναι ασφαλέστερος από την πρίζα και επιτρέπει έξυπνη φόρτιση (χρονοπρογραμματισμό, παρακολούθηση, ρύθμιση ισχύος κ.λπ.).
Η μέγιστη ισχύς φόρτισης περιορίζεται και από το ενσωματωμένο φορτιστή (OBC) του αυτοκινήτου. Για παράδειγμα, αν το αυτοκίνητο υποστηρίζει φόρτιση έως 11 kW, τότε ακόμη κι αν έχετε wallbox 22 kW, η φόρτιση θα περιοριστεί στα 11 kW.
Διαβάστε περισσότερα: αγορά σταθμού φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων (wallbox)
Δημόσιοι ταχυφορτιστές (DC)
Είναι οι σταθμοί φόρτισης που συναντάμε σε δίκτυα ταχείας φόρτισης, π.χ. σε εθνικές οδούς ή μεγάλα πάρκινγκ.
- Η DC φόρτιση παρακάμπτει τον OBC και στέλνει το ρεύμα κατευθείαν στην μπαταρία, γι’ αυτό είναι πολύ πιο γρήγορη.
- Παρέχουν ισχύ από 50 έως και 350 kW, ανάλογα με τον σταθμό και το μοντέλο του οχήματος.
- Συνήθως μπορείτε να φορτίσετε από 10% έως 80% μέσα σε 20–40 λεπτά, ιδανικό για ταξίδια και μεγάλες αποστάσεις.
Η ταχύτητα φόρτισης μειώνεται σημαντικά μετά το 80%, καθώς το σύστημα προστατεύει την μπαταρία από υπερφόρτιση.
Παραδείγματα ταχύτητας φόρτισης
Για να κατανοήσουμε τι σημαίνουν τα kW στην πράξη, μπορούμε να τα μεταφράσουμε σε χιλιόμετρα αυτονομίας ανά ώρα φόρτισης.
Ο παρακάτω πίνακας δείχνει πόσα χιλιόμετρα αυτονομίας προστίθενται κάθε ώρα φόρτισης, ανάλογα με την κατανάλωση του αυτοκινήτου.
|
Τρόπος φόρτισης |
Ισχύς |
Μικρό EV |
Μεσαίο EV |
SUV |
|
Οικιακή πρίζα (σούκο) |
2,3 kW |
15 km/h |
13 km/h |
10 km/h |
|
Wallbox (μονοφασικό) |
7,4 kW |
55 km/h |
45 km/h |
40 km/h |
|
Wallbox (τριφασικό) |
11 kW |
80 km/h |
65 km/h |
55 km/h |
|
Wallbox (τριφασικό) |
22* kW |
160 km/h |
130 km/h |
110 km/h |
|
Ταχυφορτιστής (DC) |
50 kW |
360 km/h |
300 km/h |
250 km/h |
*Η ταχύτητα των 22 kW ισχύει μόνο αν το όχημα διαθέτει OBC που την υποστηρίζει. Πολλά μοντέλα περιορίζονται στα 11 kW.
Ο παρακάτω πίνακας έχει ενδεικτικούς χρόνους πλήρους φόρτισης ανάλογα με την κατηγορία του ηλεκτρικού οχήματος:
|
Χωρητικότητα Μπαταρίας |
2.3 kW (πρίζα) |
7.4 kW (wallbox) |
11 kW (wallbox) |
22 kW (wallbox) |
50 kW (DC) |
|
40 kWh (μικρό EV) |
~17 ώρες |
~5,5 ώρες |
~3,5 ώρες |
~2 ώρες |
~50 λεπτά* |
|
60 kWh (μεσαίο EV) |
~26 ώρες |
~8 ώρες |
~5,5 ώρες |
~3 ώρες |
~1 ώρα* |
|
80 kWh (μεγάλο EV) |
~35 ώρες |
~11 ώρες |
~7,5 ώρες |
~4 ώρες |
~1,5 ώρα* |
*Οι τιμές DC είναι θεωρητικές σταθερές, στην πράξη η φόρτιση επιβραδύνεται κοντά στο 60–80%.
Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα
Η ταχύτητα φόρτισης ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου δεν είναι πάντα σταθερή. Επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες — μερικοί είναι “τεχνικοί”, αλλά όλοι παίζουν ρόλο στο πόσο γρήγορα γεμίζει η μπαταρία σας:
-
Ισχύς φορτιστή και παροχής ρεύματος
Όσο μεγαλύτερη είναι η ισχύς του φορτιστή (σε kW) και της ηλεκτρικής παροχής, τόσο γρηγορότερη η φόρτιση. Αν όμως η παροχή του σπιτιού ή η ασφάλεια περιορίζει την ένταση, ο φορτιστής δεν μπορεί να δώσει όλη του τη δύναμη. -
OBC ή είσοδος DC του αυτοκινήτου
Ο ενσωματωμένος φορτιστής (On-Board Charger) στα AC φορτία ή η είσοδος DC στα ταχυφορτιστές καθορίζουν το μέγιστο όριο που μπορεί να δεχτεί το όχημα. Ακόμη κι αν ο φορτιστής είναι ισχυρότερος, το αυτοκίνητο “τραβάει” μόνο όσο υποστηρίζει. -
Κατάσταση φόρτισης (State of Charge – SoC)
Οι μπαταρίες φορτίζουν πιο γρήγορα όταν είναι άδειες και πιο αργά όσο γεμίζουν. Για αυτό η ταχεία φόρτιση DC μειώνει ταχύτητα μετά το 80%, για να προστατευθεί η μπαταρία. -
Θερμοκρασία μπαταρίας
Αν η μπαταρία είναι πολύ κρύα ή πολύ ζεστή, η φόρτιση επιβραδύνεται για λόγους ασφάλειας και διάρκειας ζωής της μπαταρίας. Γι’ αυτό ορισμένα αυτοκίνητα διαθέτουν σύστημα προθέρμανσης/ψύξης της μπαταρίας (pre-conditioning). -
Υγεία και τεχνολογία μπαταρίας
Οι νέες μπαταρίες (π.χ. τύπου λιθίου-φωσφορικού σιδήρου ή νικελίου-μαγγανίου-κοβαλτίου) έχουν διαφορετικές επιδόσεις. Με τον χρόνο, η φυσική φθορά μειώνει λίγο την ταχύτητα φόρτισης. -
Καλώδια, ασφάλειες και ποιότητα παροχής
Αν το καλώδιο ή η εγκατάσταση δεν είναι κατάλληλη, μπορεί να περιορίσει την ισχύ φόρτισης για λόγους ασφάλειας. -
Ρυθμίσεις ή περιορισμοί σταθμού φόρτισης
Ορισμένοι δημόσιοι φορτιστές μοιράζονται ισχύ μεταξύ δύο αυτοκινήτων ή μειώνουν την ταχύτητα σε ώρες αιχμής — κάτι που επίσης επηρεάζει τον χρόνο φόρτισης.
Ποιος φορτιστής είναι κατάλληλος για εσάς;
Η επιλογή του σωστού φορτιστή εξαρτάται κυρίως από το πόσα χιλιόμετρα κάνετε καθημερινά και πόσο συχνά χρειάζεστε το όχημα πλήρως φορτισμένο.
Πολύ λίγα χιλιόμετρα (<30 km/ημέρα)
Αν μετακινείστε λίγο καθημερινά, μπορείτε να καλύψετε τις ανάγκες σας ακόμα και με μια απλή οικιακή πρίζα (σούκο) και ένα φορητό φορτιστή. Παρ’ όλα αυτά, για σταθερή και ασφαλή καθημερινή χρήση προτείνεται σταθμός φόρτισης (τύπου wallbox), ώστε να έχετε μεγαλύτερη ταχύτητα και σιγουριά.
Μεσαία χρήση (30–80 km/ημέρα)
Ένας μονοφασικός σταθμός φόρτισης 7,4 kW είναι ιδανική λύση.
Φορτίζει πλήρως το αυτοκίνητο σας σε 4–6 ώρες, οπότε μπορείτε να το αφήνετε να φορτίζει άνετα τη νύχτα και να είναι έτοιμο το πρωί.
Υψηλή χρήση (80–200 km/ημέρα) ή δύο EV στο ίδιο σπίτι
Επιλέξτε τριφασικό σταθμό φόρτισης 11 ή 22 kW (ανάλογα με την ηλεκτρική παροχή και τις δυνατότητες του οχήματος). Έτσι εξασφαλίζετε μεγαλύτερη ταχύτητα φόρτισης και ευελιξία — ειδικά αν χρειάζεται να φορτίζετε δύο αυτοκίνητα ή να κάνετε μεγάλες διαδρομές καθημερινά.
Είναι επίσης χρήσιμο να έχετε πρόσβαση σε δημόσιο DC ταχυφορτιστή για έκτακτες περιπτώσεις.
Επαγγελματική χρήση / στόλοι EV
Επιλέξτε τριφασικό σταθμό φόρτισης 22 kW (αν το επιτρέπει η εγκατάσταση σας).
Έτσι εξασφαλίζετε την καλύτερη δυνατή ταχύτητα AC φόρτισης σε μικρότερο χρονικό διάστημα.
